مطالعات پیش دبستان و دبستان

چکیده هدف این پژوهش بررسی اثربخشی کتاب­درمانی شناختی رفتاری بر میزان اضطراب کودکان دبستانی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی بود. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش­آموزان دبستانی مبتلا به اضطراب خفیف تا متوسط بود. آزمودنی­های پژوهش شامل 26 کودک مبتلا به اضطراب خفیف تا متوسط بودند که از بین دانش­آموزان 2 مدرسه غیرانتفاعی انتخاب شده و به تصادف به دو گروه 13 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. اعضای گروه آزمایش کتاب «وقتی نگرانم، چکار کنم؟» را دریافت کرده و از آنها خواسته شد براساس برنامه مطالعه کتاب در طول یک­ماه آن را به کمک والدین خود مطالعه کنند. قبل و بعد از مطالعه کتاب و 2ماه پس از اتمام مطالعه آزمون اضطراب آشکار کودکان برای اعضای دو گروه آزمایش و کنترل اجرا شد. داده­های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تحلیل شد. تحلیل نتایج نشان داد مطالعه این کتاب باعث کاهش معنی­دار اضطراب اعضای گروه آزمایش شده است.
 

چکیده این پژوهش با هدف شناسایی میزان تاثیر آموزش مهارت­های جرأت­ورزی بر افزایش توان دانش­آموزان قربانی قلدری پسرکلاس­های چهارم و پنجم ابتدایی برای مقابله با رفتارهای قلدرانه انجام شد. روش پژوهش حاضر، آزمایشی با طرح پیش­آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری در این پژوهش تمامی دانش­آموزان پسر سال چهارم و پنجم ابتدایی منطقه 4 آموزش و پرورش شهر تهران می­باشند. با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای چند­مرحله­ای 30 نفر از دانش­آموزان کلاس­های چهارم و پنجم ابتدایی به عنوان نمونه انتخاب شدند. از این تعداد 15 نفر به عنوان گروه آزمایش تحت آموزش مهارت­های جرأت­ورزی قرار گرفتند در حالی­که 15 نفر دیگر (گروه کنترل) هیچ آموزشی دریافت نکردند. ابزار مورداستفاده در این تحقیق مقیاس قربانیان قلدری (1996 (B.V.S, بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مهارت‌های جرأت­ورزی بر دانش­آموزان قربانی قلدری پسر کلاس­های چهارم و پنجم موثر است (001/0 p>). همچنین نتایج تحلیل داده­ها در مرحله پیگیری نشان داد که آموزش مهارت­های جرأت­ورزی در طول زمان نیز از پایداری خوبی برخوردار است (001/0 p>).
 

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه‌ی­ بین برنامه‌ی درسی پنهان و افت تحصیلی در دانش‌آموزان انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر پایه‌ی پنجم ابتدایی شهرستان کوهدشت در سال تحصیلی93-1392 بود. تعداد نمونه با توجه به میانگین پژوهش­های پیشین، 328 نفر بود که از طریق روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند. برای سنجش برنامه‌ی درسی پنهان از پرسشنامه‌ی محقق­ساخته و برای سنجش میزان افت تحصیلی از سنجش کلاسی معلم استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون کلموگروف-اسمیرنف برای نرمال بودن متغیرهای پژوهش، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام استفاده شد. یافته‌ها نشان داد، برنامه‌ی درسی پنهان و مؤلفه‌های آن شامل رابط‌‌ی معلم و دانش‌آموزان، رابطه‌ی مدیر با دانش‌آموزان، رابطه‌ی دانش‌آموزان با یکدیگر، قوانین و مقررات مدرسه در سطح معناداری، افت تحصیلی را پیش‌بینی می‌کنند (05/0p>). نتیجه گیری آن که این یافته‌ها می‌توانند کاربردهایی برای برنامه‌ریزی درسی و آموزش و یادگیری دانش‌آموزان داشته باشد که به تفصیل به آنها پرداخته می‌شود.
 


 
 

چکیده اهمیت آموزش محیط زیست به خوبی در سطح جهان در میان جوامع شناخته شده است در این میان، دوران کودکی اهمیت زیادی در ایجاد نگرش­های محیط زیستی دارد و آموزش محیط ­زیست در این دوران، راهی برای پرورش نگرش­های محیط­زیستی در انسان است. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی بازی­های رایانه­ای بر آموزش مفاهیم مدیریت پسماند به کودکان پیش­دبستانی است. روش پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون و پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش کلیۀ کودکان مقطع پیش‌دبستانی بهاران در سال تحصیلی 93-1392 بود. نمونه­ی آماری 30 کودک مقطع پیش­دبستانی بودندکه با روش تصادفی انتخاب شدند و به­طور تصادفی به دو گروه تقسیم گردیدند ( 1 گروه آزمایش، 1 گروه کنترل). ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه محقق ساخته در سه بعد دانش، نگرش، و رفتار مدیریت پسماند است که بعد از تعیین روایی و محاسبه پایایی آن (80/0) با همراهی مربیان و تصاویر در برگیرنده مفهوم سوال مورد پرسش به وصورت جداگانه کودکان مورد پرسش قرار گرفتند.  مرحله اول قبل از شروع دوره آموزشی به عنوان پیش­آزمون و در مرحله دوم پس از اتمام دوره آموزشی به عنوان پس­آزمون مورد بررسی قرار گرفت. داده‌ها به کمک آمار توصیفی و استنباطی و آزمـون تی گروه­های مستقل تجزیه و تحلیل گردید. نتایج به‌دست آمده از آزمون فرضیه‌ها نشان داد که سطح معنی­داری برای متغیر دانش (03/0>P)، نگرش (001/0>P) و رفتار طرفدار مدیریت پسماند (001/0>P) به دست آمد که از 05/ کوچکتر می­باشد در نتیجه فرضیات پژوهش مبنی بر اثربخشی بازی­های رایانه­ای در آموزش محیط­زیست به کودکان مقطع پیش­دبستان تائید می­گردد. با توجه به اثربخشی بازی­های رایانه­ای در آموزش مفاهیم پسماند می­توان اقدام به تولید گسترده این دسته از بازی­ها برای آموزش­های محیط­زیستی نمود و از فواید آن بهره جست.
 

چکیده حل­مساله مهارتی مهم برای عملکرد اجتماعی زندگی روزانه کودک است و اشتراکات در مبانی نظری و پژوهشی  خلاقیت و حل­مساله نشان داده که می­توان از طریق خلاقیت این مهارت را ارتقا داد. این پژوهش با هدف بررسی افزایش توانایی حل­مساله در کودکان پیش­دبستانی پسر از طریق آموزش خلاقیت انجام گرفت. پژوهش حاضر از نوع شبه­آزمایشی و حجم نمونه مورد نظر 20 کودک پسر پیش­دبستانی بود که به صورت نمونه­گیری در دسترس انتخاب و با استفاده از گمارش تصادفی به صورت مساوی در دو گروه آزمایش (10 نفر) و کنترل (10 نفر) قرار گرفتند. کودکان گروه آزمایش 12 جلسه مداخلات مربوطه را دریافت نمودند. ابزار پژوهش، آزمون حل­مساله اجتماعی والی بود که در پیش­آزمون و پس­آزمون مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که حل­مساله در کودکان گروه آزمایش به­طور معناداری در اثر مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش یافت. بنابراین، می­توان نتیجه گرفت که اگر آموزش خلاقیت به صورت مناسب و با تم­های موضوعات درگیر کودکان در موقعیت­های واقعی انجام گیرد می­تواند باعث بهبود حل­مسائل در آن­ها گردد.
 

چکیده آموزش خانواده علاوه بر اینکه زمینه­ساز تربیت هماهنگ خانه و مدرسه می­باشد می‌تواند معلومات و آگاهی­های اولیای دانش­آموزان را در زمینه مسایل تربیتی و مراحل مختلف رشد فرزندان افزایش دهد، تا بدین وسیله ضمن پیشگیری از بروز ناهنجاری­های رفتاری و روانی در فرزندان، زمینه شکوفایی استعدادهای بالقوه آنان نیز فراهم شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تعیین نیازهای آموزشی اولیای دانش­آموزان دوره ابتدایی در زمینه مسایل تربیتی فرزندان صورت گرفت. با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش روش پژوهش غیرآزمایشی و از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مدیران و مدرسین دوره­های آموزش خانواده و همچنین اولیای دانش­آموزان مدارس ابتدایی تابعه اداره کل آموزش و پرورش شهرستان­های استان تهران بودند که نمونه­ای به تعداد 310 نفر از اولیای دانش­آموزان، 24 نفر مدرس دوره و 28 نفر مدیر دوره با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای از مناطق شهرستان‌های تهران انتخاب شدند. به منظور جمع­آوری داده­های این پژوهش از پرسشنامه محقق­ساخته و فرم­های مصاحبه استفاده به عمل آمد. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش­های آمار توصیفی (درصد، فراوانی، میانگین) و آمار استنباطی (آزمون کلموگروف-اسمیرنوف و آزمون t) استفاده گردید. نتایج تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که مقدار t در سطح 01/0>P معنادار بود. نتایج پژوهش نشان دادکه از نظر اولیای دانش­آموزان، مدیران و مدرسین دوره­ها، محتوای آموزشی دوره­های آموزش خانواده تا اندازه زیادی با نیازهای آموزشی اولیای دانش­آموزان دوره ابتدایی در زمینه مسایل تربیتی فرزندان انطباق و هماهنگی داشته است و همچنین محتوای آموزشی دوره­های آموزش خانواده همه نیازهای آموزشی والدین را در بر نمی­گرفت. نیازهای دیگر آموزشی والدین دانش­آموزان دوره ابتدایی عبارت بودند از: نحوه ارتباط والدین با کودکان، آشنایی با کتاب­های مناسب کودکان، شناخت نیازهای جسمانی و روانی کودک و ‏چگونگی تامین آنها، چگونگی تامین سلامت جسمانی و روانی کودکان، اصول تغذیه کودکان. با توجه به اینکه محتوای آموزشی دوره­های آموزش خانواده همه نیازهای والدین را در برنمی­گرفت، لازم است که مدرسان آموزش خانواده علاوه بر آموزش سرفصل­های مصوب، طبق یک نظرخواهی در ابتدای دوره، نیازهای دیگر والدین را نیز شناسایی نموده و بر آن اساس برنامه آموزش خود را تنظیم و ارایه نمایند.