مطالعات پیش دبستان و دبستان

چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر تدوین مدل ساختاری طرد همسالان بر پایه­ی یک طرح پژوهشی آمیخته (کمّی - کیفی) و بررسی اثربخشی برنامه­ی آموزشی مبتنی بر این مدل در پرخاشگری، خودکارآمدی و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان بود. در قسمت کیفی جامعه­ی هدف شامل کلیه­ی آموزگاران مقطع ابتدایی و کلیه­ی اساتید رشته­ی روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه‌های شهر کرمانشاه می‌شد که از این تعداد 21 آموزگار و 10 متخصص تعلیم و تربیت با روش نمونه‌گیری از نوع هدفمند انتخاب شد. در قسمت کمّی جامعه مد نظر شامل کلیه­ی دانش‌آموزان دبستانی شهر کرمانشاه بود که تعداد 311 نفر از ایشان به‌عنوان نمونه و به‌صورت خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند در بخش آزمایشی جامعه­ی این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر ششم ابتدایی شهر کرمانشاه می‌شد که به‌صورت در دسترس 32 نفر از آن‌ها به شکلی کاملاً تصادفی در دو گروه گواه و آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ضعف‌های خانوادگی، ضعف در درک دیگران و ضعف در زبان و تعامل به‌صورت غیرمستقیم و سازه‌های مشکلات روان‌شناختی، ضعف‌های تحصیلی و عدم جذابیت ظاهری به‌صورت مستقیم بر طرد همسالان تأثیر می‌گذارند. این مدل در قسمت کمّی با داده‌های میدانی برازش پیدا کرد. در قسمت آزمایشی نتایج نشان داد که برنامه­ی آموزشی در مرحله­ی اول پرخاشگری را کاهش و خودکارامدی را افزایش می‌دهد و بدین طریق زمینه را برای ارتقای سازگاری اجتماعی بیشتر دانش‌آموزان فراهم می‌آورد.

چکیده هدف این پژوهش، بررسی سهم مهارت‌های حرفه‌ای معلمان در اجرای ارزشیابی توصیفی دوره ابتدایی می‌باشد. مهارت‌های حرفه‌ای معلمان در سه بُعد قبل، حین و بعد از تدریس با اجرای ارزشیابی توصیفی آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت. چک‌لیست مهارت‌ها شامل 38 مؤلفه در 3 بعد وچک‌لیست ارزشیابی توصیفی دارای 32 مؤلفه بود. چک‌لیست مهارت‌ها با استفاده از چارچوب استرانگ و عبداللهی و همکاران و چک‌لیست ارزشیابی با استفاده از دستورالعمل ارزشیابی توصیفی وزارت آموزش‌وپرورش تهیه شد. روایی اعتبار ابزارها تأیید شد، جامعه آماری معلمان مدارس دخترانه دوره ابتدایی منطقه یک شهر تهران 52 نفر نمونه آماری از بین معلمان مدارس دخترانه منطقه یک شهر تهران انتخاب و تدریس و عملکرد آن‌ها در کلاس درس مشاهده شد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است. برای تحلیل داده‌ها از رگرسیون گام‌به‌گام استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که مهارت‌های حرفه‌ای معلمی با اجرای ارزشیابی توصیفی آن‌ها رابطه مثبت و معنادار دارد. مهارت‌های پیش از تدریس 37. 7 درصد، مهارت‌های حین تدریس 36. 6 درصد و مهارت‌های بعد از تدریس 26. 7 درصد از متغیر اجرای ارزشیابی توصیفی را پیش‌بینی می‌کند.

چکیده
پژوهش حاضر باهدف شناسایی، تطبیق و تحلیل مؤلفه‌های مدل‌های مدارس کسب‌وکار در کشورهای منتخب در بخش پیش‌دبستانی صورت گرفته است. در این پژوهش از روش تطبیقی و با تأکید بر روش چهار مرحله‌ای برودی استفاده‌شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل صد کشور منتخب دارای مدارس کسب‌وکار بوده که به‌موجب نتایج مطالعه رتبه‌بندی مدارس کسب وکار در سال 2017 که توسط انجمن بین‌المللی فایننشال رتبه‌بندی شده بودند، انتخاب شدند. در این پژوهش، با مراجعه به 30 مدرسه که دارای پیش­دبستانی بودند و مصاحبه نیمه ساختمند با هیأت مدیره آن­ها مؤلفه­های مدل‌های مدارس کسب‌وکار در بخش پیش‌دبستانی در کشورهای منتخب مورد شناسایی، تطبیق و تحلیل قرار گرفت. مؤلفه‌های شناسایی‌شده بین مراکز پیش‌دبستانی در این کشورها شامل: اهداف آموزشی، فضای یادگیری، جذب و بکارگیری نیروی انسانی توانمند، فضای فرهنگی، تربیتی وهنری، محتوای آموزشی، ارزیابی و نظارت، مرکز یادگیری شبیه‌سازی‌شده، گروه‌های تخصصی آموزشی، مشارکت اولیا، چشم‌انداز، مأموریت و پژوهش بوده است که با مقایسه و تطبیق، تفاوت‌ها و شباهت‌ها، مدل مطلوب مدارس کسب­وکاردربخش پیش‌دبستانی در کشورهای منتخب برای ایران شناسایی شد.

چکیده با توجه به اهمیت بازی در سنین پیش‌دبستانی و تأثیر آن بر ابعاد هوشی کودکان هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر بازی‌های وانمودی بر هوش فضایی کودکان پیش‌دبستانی است. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی (پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل) بود. جامعه آماری موردنظر در این پژوهش، کودکان 6 ساله مراکز پیش‌دبستانی شهر اصفهان بود، که از این جامعه به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، دو گروه 12 نفری از دانش آموزان انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع‌آوری اطلاعات از آزمون مکعب‌های کهس (1920) استفاده‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از تحلیل کوواریانس یک متغیری (آنکووا) استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان داد که بازی‌های وانمودی هوش فضایی را در کودکان گروه آزمایش به‌طور معناداری افزایش داد. در دنیای مدرن امروزی بهره‌مندی از هوش دیداری – فضایی یک توانایی منحصربه‌فرد محسوب می‌شود و معمولاً افرادی که از این نوع هوش بهره بیشتری دارند و مهارت‌های لازم در آنان به‌خوبی پرورش داده‌شده است در هر رشته، شغل و یا تخصصی که دارند نسبت به اطرافیان خود، در صد موفقیت بیشتری دارند، بنابراین با آموزش بازی‌های وانمودی در سنین پایین می‌توان این هوش را تقویت کرد.

چکیده امروزه تلاش‌های زیادی برای افزایش تعامل اعضای خانواده به لحاظ ارتقا ء سطح رابطه کیفی والدین با کودکان صورت می‌گیرد. لذا، هدف پژوهش حاضر مقایسه جو عاطفی خانواده کودکان دارای اختلال اضطرابی با کودکان عادی است. روش این پژوهش از نوع پس رویدادی یا علی- مقایسه­ای می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کودکان دارای اختلال‌های اضطرابی و کودکان عادی شهر تهران می‌باشند. نمونه این پژوهش را 80 کودک (40 نفر کودک عادی و 40 نفر کودک اضطرابی) تشکیل داده بودند؛ که در نمونه‌گیری کودکان عادی از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای تصادفی و برای نمونه‌گیری کودکان دارای اختلال اضطرابی، از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده گردید. همچنین برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه جو عاطفی هیل برن (1964) و پرسشنامه اضطراب کودکان اسپنس (1989) به همراه مصاحبه بالینی استفاده گردید. برای تحلیل داده‌های این پژوهش از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) و تی مستقل استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که بین کودکان دارای اختلال اضطرابی با کودکان عادی ازنظر جو عاطفی خانواده در تمامی مؤلفه‌های جو عاطفی (محبت، نوازش، هدیه دادن، تشویق کردن، تاییدکردن و ...) تفاوت وجود دارد و کودکان عادی نسبت به کودکان اضطرابی از جو عاطفی خانوادگی بهتری برخوردار بودند. (01/0 ≥P).

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش ریاضی به شیوه آی­مت بر خلاقیت و مهارت‌های پایه ریاضی کودکان پیش‌دبستان می­باشد. طرح پژوهش نیمه­آزمایشی به شیوه پیش­آزمون – پس­آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل کلیه کودکان پیش‌دبستان شهر بابل بودند که با استفاده از روش نمونه‏برداری در دسترس، 40 کودک (20 نفر در گروه آزمایش و 20 نفر در گروه کنترل) انتخاب شدند. سپس از هر دو گروه پیش‌آزمون به عمل آمد و بعد از اجرای پیش‏آزمون، آموزش آی‏مت برای گروه آزمایش طی بیست جلسه یک‌ساعته اجرا شده و گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد و بعد پس‏آزمون به عمل آمد. جهت گردآوری داده­ها، از آزمون خلاقیت ترنس (فرم ب) و آزمون سنجش مهارت‌های پایه­ریاضی قاسم­تبار (1390) استفاده گردید. پایایی آزمون به ترتیب 84/0 و 82/0 بوده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏ها از کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که برنامه آی­مت به‌طور معناداری بر خلاقیت و رشد مهارت‌های پایه ریاضی کودکان تأثیر مثبت داشته و باعث افزایش خلاقیت و رشد مهارت‌های پایه ریاضی کودکان شده بود؛ نتایج کوواریانس چندمتغیره بین گروهی نشان داد که برنامه آی­مت بر دو مؤلفه بسط و سیالی در خلاقیت تأثیر مثبت و معناداری داشت اما روی دو مؤلفه اصالت و انعطاف‌پذیری تأثیر نداشته است و همچنین برنامه آی­مت بر مهارت‌های پایه (نگهداری ذهنی، هندسه و تشخیص شباهت‏ها و تفاوت‏ها) تأثیر مثبت و معناداری داشت اما در مهارت‌های طبقه‏بندی و ردیف کردن به لحاظ آماری تأثیر مثبت و معناداری نداشت؛ بنابراین با آموزش آی‏مت می‏توان خلاقیت و مهارت‌ها و توانایی‏های پایه ریاضی کودکان را افزایش داد.